Sarıkamış’a ulaşım bile başlı başına bir maceradır. Özellikle Doğu Ekspresi ile Kars’a yapılan yolculuk, pencerenizden akıp giden karla kaplı köyleri ve donmuş nehirleri izleyerek yerel kültürü ve yaşamı derinlemesine deneyimlemenizi sağlar.
Millî Park’ın doğal zenginliğinin en önemli kanıtı, aynı zamanda ikinci kaynak değerini oluşturan sarıçam (Pinus sylvestris) ağaçları. Bu bölge, sarıçam türünün ülkemizde en yüksek rakımda yayılarak ideal kuruluşta saf meşcereler (aynı tür ve benzer büyüklükte ağaçlardan meydana gelen geniş alan) oluşturduğu yegâne yerdir. Kış geldiğinde sarıçamların yeşil iğne yaprakları dökülmez ve ortaya kartpostallık bir manzara çıkar. Parkın florasında sarıçamın yanı sıra stepik meşe (Quercus macranthera ssp. syspirensis) ve kokulu ardıç (Juniperus foetidissima) gibi türler de görülür. 3 bin 100 metreye ulaşan zirvesi ile Allahuekber Dağları’nda orman sınırının üzerini yüksek dağ çayırları ve dağ bozkırları kaplar.
Sarıkamış’ı diğer kış destinasyonlarından ayıran en büyük özellik ise “kristal kar”ıdır. Düşük nem oranı sayesinde buzlanma yapmayan bu toz kar, sarıçam dallarının üzerine adeta pudra şekeri serpilmiş gibi bir görüntü verir. Kasım sonunda ilk ciddi karın yağmasıyla başlayan bu görsel şölen, yılbaşı öncesinde doğa fotoğrafçıları için kaçırılmayacak anlar yaratır.
SARIÇAMLARIN SAKİNLERİ
Kar ayakkabılarınızla ormana doğru ilk adımı attığınızda, doğanın derin sessizliğinin bir anda yaban hayatının fısıltılarına dönüştüğünü hissedersiniz. Millî Park, Türkiye’de nesli tehlike altında olan türlere ev sahipliği yapar. Şanslıysanız, ağaçların arasında hızla kaybolan Karaca sürüsüne denk gelebilirsiniz. Daha dikkatli bir gözlemci ise kışın zorlu avına çıkan kurt, vaşak, ayı, yaban tavşanı ya da tilkinin karda bıraktığı izleri takip edebilir. Ancak asıl ödül gökyüzündedir. Yüksek dağlık alanlarda süzülen kızıl akbaba, bıyıklı doğan, küçük orman kartalı ve sakallı akbaba gibi heybetli yırtıcıları izlemek, bu coğrafyanın ne kadar bakir kaldığının kanıtıdır. Kış aylarında bu derin ormanlarda sessizce ilerlemek, parkın gizemli sakinleriyle bir anlık karşılaşma umudu taşır.
Sarıçam ormanları ülkemize endemik çok gözlü diana (Polyommatus Diana) isimli kelebek türünü -kışın olmasa da- görme imkânı sunar.
BİR BEYAZ HÜZNÜN TARİHİ
Sarıkamış Allahuekber Dağları Millî Parkı, tarihî önemiyle de birincil kaynak değeri taşır. Alan, 1914-1915 yıllarında Kafkas cephesinde cereyan eden Türk-Rus savaşlarına “Sarıkamış Harekâtı” sırasında yaklaşık 60 bini donarak ölmek üzere 78 bin (bazı kaynaklarda 90 bin) Türk askerinin şehit olduğu Şehitlik Abidelerine ev sahipliği yapıyor. Bu muharebelerde dondurucu soğuk, kar, açlık, hastalık ve ikmal güçlerinin yetersiz kalması neticesinde binlerce Mehmetçik şehit oldu. Askerlerimizin Sarıkamış’ta göstermiş olduğu metanet, sabır ve özveri her türlü takdirin üzerindedir.
Bu coğrafyayı ziyaret etmek aynı zamanda tarihe de tanıklık etmek demektir. Alanda çeşitli kaynaklarda 20 adet şehitlik bulunurken bunlardan yalnızca 7 tanesi bir abideye sahiptir. Geri kalan alanlar ise sınırları belirsiz alanlar olarak durmaktadır. Ziyaretçiler, stabilize (düz duruma getirilmiş) yollarla ulaşılabilen Allahuekber Şehitliği, Tekçam Şehitliği, Soğanlı Şehitliği ve Dikenli Tabya Şehitliği gibi noktalara özel araçlarla ulaşabilir.
Sarıkamış Şehitleri Anma Programı kapsamında her yıl genelde ocak ayının ilk haftası bölgeye yürüyüş etkinlikleri düzenleniyor. Karlar altında, o büyük fedakârlığın yaşandığı coğrafyada yürüyüş yapmak, tarifi zor manevi bir deneyim sunuyor.
ULAŞIM VE AKTİVİTELER
Tren, otomobil ve uçakla (Kars Harakani Havalimanı 70 km) bölgeye ulaşılabilir. Özel aracınızla Sarıkamış ilçesinden Allahuekber Dağları’na 7-8 km mesafeye kadar giderek Kontrollü Kullanım Bölgesine ulaşabilirsiniz. Stabilize yollardan ilerleyerek yaklaşık 6 km boyunca mera ve orman içlerine, Sürdürülebilir Kullanım Bölgesine de erişim sağlanır.
En uç nokta olan Mutlak Kullanım Bölgesine ise araçlarla 2 km mesafeden ulaşılabiliyor. Kış aylarında kar yağışı nedeniyle araç lastiklerinin ve kış ekipmanlarının kontrolü hayati önem taşıyor. Kış şartlarında karayolları ve millî park yetkililerinin uyarılarını daima takip etmek önemli.
Kars ve Sarıkamış, iklimin sertliğini zengin bir mutfak geleneğiyle ısıtır. Bölgeden dönmeden önce mutlaka tadına bakmanız gerekenler; meşhur Kars kazı ve yine coğrafi işaretli Kars gravyeri ve kaşarıdır. Soğuk bir günün ardından yerel bir restoranda içilen sıcak çayın ve yenilen kaz etinin tadı, ruhunuzu Sarıkamış’ın karında bıraktığınız yorgunluktan arındırır. Konaklama yapacağınız küçük dağ otelleri ya da butik pansiyonlarda, bölge halkının sıcak ilgisi, kışın sertliğini unutturacaktır.
Sarıkamış Allahuekber Dağları Millî Parkı, kış aylarında ziyaretçilerine hem dünyanın en güzel kış ormanlarından birini hem de tarihin en zorlu ve anlamlı anlarından birinin yaşandığı kutsal toprakları görme fırsatı sunuyor. Bu kış, rotanızı Doğu’nun sessiz, bembeyaz ve anlamlı zirvesine çevirin.