Kendine has mor, pembe ve eflatun tonlarıyla adeta bir tablo gibi parlayan ve ilk olarak Erzincan’da tanımlanan Allıgelin (Tchihatchewia isatidea) Gümüşhane, Giresun, Sivas, Tunceli, Elazığ ve Erzurum illerinde de yayılış gösteriyor. Türkiye’nin biyolojik zenginliğinin en somut, en göz alıcı sembollerinden biri olan Allıgelin çok yıllık veya iki yıllık otsu bir bitki. Kökü kazık kök şeklinde ortalama 30 cm uzunluğunda. Gövde 24-40 × 0,4-0,6 cm, içi boş ve otsudur. Gövde dik ve basit duruşlu nadiren ağaçsı dallanmış, açık yeşil renkte, uzun basit tüyler yoğun, çatallı ve nadiren çok kollu tüylüdür. Çiçeklenme dönemi ise genelde haziran ayında gerçekleşir.
Doğanın zorlu iklim koşullarına, yüksek rakımlı alanların sert rüzgârlarına ve kısıtlı toprak katmanlarına mükemmel bir uyum sağlayan Allıgelin, dünya üzerinde yalnızca bu sınırlı ve özel habitatlarda hayat bulabilmesi nedeniyle, sadece yerel bir çiçek değil, küresel ölçekte korunması gereken paha biçilemez bir genetik hazine niteliği taşıyor. Allıgelin’in ekolojik karakteri incelendiğinde, bulunduğu bölgenin jeolojik ve klimatik özellikleriyle bütünleşmiş bir ekolojik anahtar tür olduğu anlaşılıyor. Bitkinin mor-pembe çiçek yapısı ve kendine has formasyonu, bölgedeki tozlaştırıcı böcek popülasyonları için kritik bir besin ve yaşam alanı sunuyor. Bu durum, bitkinin sadece kendi varlığını değil, bağlı bulunduğu besin ağının bütünlüğünü de koruduğunu gösteriyor. Ancak bu narin yapı, çevresel değişimlere karşı oldukça hassas. Uluslararası Doğayı Koruma Birliği (IUCN) kriterlerine göre duyarlı (VU) kategorisinde değerlendirilen bu endemik bitki için, Doğa Koruma ve Millî Parklar Genel Müdürlüğü tarafından yürütülen ve bilimsel verilerle desteklenen, kapsamlı bir Tür Eylem Planı titizlikle uygulanıyor. Bu eylem planı, Allıgelin’in yüzyıllar boyunca bu topraklarda varlığını sürdürebilmesi adına bütüncül ve bilimsel bir yol haritası sunuyor.
Allıgelin gibi endemik değerler, Anadolu topraklarının milyonlarca yıllık ekolojik hikâyesinin sessiz ve zarif tanıkları. Dolayısıyla bu hazinenin geleceğe taşınması, yalnızca teknik ve bilimsel bir eylem planının başarısının yanı sıra bu güzelliği yerinde, habitatına hiçbir zarar vermeden gözlemleyebilen doğa bilinci yüksek bir toplum yapısının inşasına da bağlı. Anadolu’nun bu allı mücevherini korumak sadece bir bitki türünü yaşatmak değil, aynı zamanda bu coğrafyanın sahip olduğu benzersiz ekolojik kimliğe, biyolojik mirasa ve doğal zenginliğe sahip çıkma kararlılığını temsil etmektedir.